Wyższy zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 roku
Od 1 stycznia 2026 roku wysokość zasiłku pogrzebowego wzrośnie z 4000 zł do 7000 zł. To ważna zmiana dla rodzin, które organizują pochówek bliskiej osoby i muszą w krótkim czasie pokryć koszty ceremonii, trumny lub urny, transportu, miejsca pochówku oraz innych niezbędnych usług pogrzebowych. Nowe przepisy mają zastosowanie do zasiłków po osobach, których śmierć nastąpi od dnia wejścia zmiany w życie, czyli od 1 stycznia 2026 roku; przy ustalaniu kwoty znaczenie ma data śmierci osoby zmarłej, a nie wyłącznie data pogrzebu czy złożenia wniosku.
Zasiłek pogrzebowy jest świadczeniem wypłacanym przez ZUS osobie lub podmiotowi, który pokrył koszty pogrzebu. W praktyce najczęściej występują o niego członkowie rodziny zmarłego, ale świadczenie może przysługiwać także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego albo osobie spoza rodziny, jeżeli faktycznie poniosły koszty pochówku i mają dokumenty potwierdzające wydatki.
Co dokładnie zmieni się od 2026 roku?
Do końca 2025 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 4000 zł. Od 1 stycznia 2026 roku jego wysokość wzrośnie do 7000 zł. Od 1 marca 2026 roku kwota zasiłku będzie mogła podlegać waloryzacji, ale tylko wtedy, gdy wskaźnik waloryzacji zasiłku pogrzebowego przekroczy 105, czyli gdy średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku będzie wyższy niż 105.
Warto zapamiętać jedną praktyczną zasadę: jeżeli śmierć nastąpi jeszcze w 2025 roku, a pogrzeb lub złożenie wniosku odbędzie się już w 2026 roku, wysokość świadczenia ustala się według kwoty obowiązującej w dniu śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek.
Dlaczego ta zmiana jest ważna?
Koszty organizacji pogrzebu w ostatnich latach znacząco wzrosły. Zasiłek pogrzebowy nie zawsze pokrywa wszystkie wydatki, ale może istotnie zmniejszyć obciążenie finansowe rodziny w pierwszych dniach po śmierci bliskiej osoby.
Według danych ZUS przywołanych w informacji z 31 października 2025 roku, w 2024 roku wypłacono blisko 360 tys. zasiłków pogrzebowych na łączną kwotę około 1,44 mld zł. Najwięcej świadczeń wypłacono w województwach śląskim i mazowieckim, najmniej w podlaskim. Pokazuje to, że zasiłek pogrzebowy jest jednym z najczęściej wykorzystywanych świadczeń w sytuacji śmierci osoby bliskiej.
Kto może otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Podstawowa zasada jest prosta: zasiłek otrzymuje osoba lub instytucja, która pokryła koszty pogrzebu. Członkiem rodziny, w rozumieniu zasad ZUS, może być między innymi małżonek, rodzic, dziecko, rodzeństwo, dziadek, babcia, wnuk, wnuczka albo osoba, nad którą ustanowiono opiekę prawną.
Członkowie rodziny zmarłego otrzymują pełną kwotę zasiłku, jeżeli ponieśli koszty pogrzebu: do końca 2025 roku jest to 4000 zł, a od 2026 roku 7000 zł. W ich przypadku kwota świadczenia nie zależy od tego, czy faktyczne koszty były niższe czy wyższe od limitu. Osoby spoza rodziny oraz instytucje otrzymują zasiłek do wysokości udokumentowanych kosztów, jednak nie więcej niż obowiązujący limit.
Jeżeli koszty pogrzebu pokryło kilka osób lub podmiotów, zasiłek jest dzielony proporcjonalnie do poniesionych wydatków. Przykład: jeżeli pogrzeb kosztował 10 000 zł, jedna osoba spoza rodziny zapłaciła 3000 zł, a druga 7000 zł, to przy limicie 7000 zł pierwsza osoba otrzyma 2100 zł, a druga 4900 zł.
Jakie koszty trzeba udokumentować?
Do wniosku o zasiłek pogrzebowy należy dołączyć rachunki potwierdzające poniesione koszty pogrzebu. ZUS wskazuje, że mogą to być między innymi rachunki dotyczące samej ceremonii oraz dokumenty potwierdzające koszty związane z ceremonią religijną. Jeżeli oryginały rachunków zostały złożone w banku, można przedstawić kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem.
W praktyce warto zachować wszystkie faktury i rachunki związane bezpośrednio z pochówkiem. Zasiłek nie służy natomiast do finansowania wydatków, które nie są bezpośrednio związane z pochówkiem, takich jak późniejszy zakup nagrobka, konsolacja czy opłaty niezwiązane z samą organizacją pogrzebu.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
Aby otrzymać świadczenie, należy wypełnić formularz Z-12, czyli wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego. Dokumenty można złożyć osobiście w placówce ZUS, wysłać pocztą, przekazać przez eZUS albo złożyć za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.
Przy składaniu wniosku potrzebne są przede wszystkim: formularz Z-12, rachunki za koszty pogrzebu, dokument tożsamości wnioskodawcy, numer rachunku bankowego do wypłaty świadczenia oraz – zależnie od sytuacji – dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, szczególne okoliczności lub poniesienie kosztów przez określony podmiot.
ZUS wypłaca zasiłek niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do potwierdzenia prawa do świadczenia.
Wniosek przez zakład pogrzebowy
Rodzina nie musi samodzielnie załatwiać wszystkich formalności w ZUS. Wniosek o zasiłek pogrzebowy można złożyć za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, który organizuje ceremonię. W takiej sytuacji w formularzu Z-12 podaje się również dane zakładu pogrzebowego, w tym NIP i REGON.
Możliwe jest także upoważnienie zakładu pogrzebowego do odbioru całości lub części zasiłku na jego rachunek bankowy. To rozwiązanie bywa pomocne, gdy rodzina chce ograniczyć liczbę formalności i rozliczyć część kosztów bezpośrednio z organizatorem pogrzebu.
W ZDP pomagamy rodzinom w przygotowaniu dokumentów, wypełnieniu wniosku Z-12 oraz uporządkowaniu formalności związanych z uzyskaniem zasiłku pogrzebowego. Dzięki temu bliscy osoby zmarłej mogą skupić się na pożegnaniu, a nie na procedurach urzędowych.
Do kiedy trzeba złożyć dokumenty?
Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której świadczenie przysługuje. Po tym terminie roszczenie wygasa.
Wyjątkiem są sytuacje, w których wcześniejsze złożenie wniosku było niemożliwe, na przykład z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub identyfikacji osoby zmarłej. Wtedy dokumenty można złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia pogrzebu, dołączając dokument urzędowy potwierdzający powód opóźnienia, na przykład zaświadczenie z policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu albo inny dokument urzędowy.
Jeśli potrzebujesz pomocy w formalnościach i organizacji ceremonii, Złotowski Dom Pogrzebowy (ZDP) jest dostępny 24/7.
Adres: pl. Kościuszki 5, 77-400 Złotów